naar top
Menu
Logo Print
Artikel - 08/12/2017

UNIEKE RESULTATEN, ONEINDIG VEEL MOGELIJKHEDEN

Borstelen en structureren van parket, fineerplaten en massieve planken erg populair

Veel eindklanten associëren hout tegenwoordig met karakter en authenticiteit, eerder dan met een gladde, strakke afwerking. Het gevolg is dat parketfabrikanten, meubelmakers en interieurbouwers er vandaag alles aan doen om hun realisaties een verweerde, 'gebruikte' look te geven. Geen wonder dus dat ook de daartoe bestemde borstel- en structureermachines sterk in de lift zitten.

WAAROM AUTOMATISEREN?

Schuren, borstelen en structureren kan natuurlijk met elektrisch handgereedschap gebeuren en ook het oliën, beitsen of vernissen kan manueel. Dat bewijzen restaurateurs van meubels en parketvloeren vrijwel elke dag. Toch bent u als fabrikant of interieurbouwer beter af met een geautomatiseerde oplossing in doorloop. Hiermee werkt u immers niet alleen sneller, u kunt bovendien bepaalde effecten met een vrij grote nauwkeurigheid blijven herhalen. Wie de machineparameters zorgvuldig bijhoudt, kan zelfs jaren nadien nog met gemak een specifieke referentie reproduceren.
Door de vrij eenvoudig om te stellen machines verkrijgt men tot slot ook een grote flexibiliteit. Zo kan men in het atelier snel schakelen tussen diverse projecten.

BORSTELEN EN STRUCTUREREN: WAT ZIJN DE KEUZES?

Grosso modo zijn er twee mogelijkheden. Ofwel kiest men voor een breedbandschuurmachine met achteraan een of twee borstelunits. Dit is een veelgebruikte oplossing voor wie fineerplaten verwerkt. Hier gaat het veelal om het licht structureren van het hout.
Ofwel kiest men voor een aparte borstelmachine. Dit is dan eerder de favoriete optie voor parketteurs en producenten van massieve meubeldelen. Hiermee kan men het hout, eventueel in twee arbeidsgangen, dieper uithalen. Er is keuze tussen smalle machines van ca. 300 mm breed en grotere modellen (bv. 650 mm of 1.350 mm breed) die brede planken en zelfs blokplaten kunnen verwerken. Uiteraard is de keuze persoonlijk en zijn er ook veel bedrijven te vinden waar beide types machines gewoon naast elkaar opereren.

MEERDERE UNITS OP EEN MACHINE

De meeste standalone borstelmachines zijn uitgerust met minimaal twee, maar meestal met drie, vier of zelfs meerdere units. Hoe meer units, hoe groter uiteraard het kostenplaatje, maar ook hoe gemakkelijker men kan werken. Waarom? Ten eerste kan men het gewenste effect in meerdere stappen, en dus voorzichtiger, opbouwen. Zo vermijdt men beschadigingen aan de kopse kant van het werkstuk. Ten tweede zullen de borstels ook een langere levensduur kennen. Het is mogelijk om borstels opnieuw te polijsten en te zetten, maar dit gebeurt meestal door een externe firma en bovendien is het vervangen van de borstel een niet te onderschatten karwei.
Tot slot, door verschillende types borstelunits met elkaar te combineren, creëert men een grotere diversiteit aan mogelijke afwerkingen. En een breder aanbod zal uw verkoopcijfers zeker geen kwaad doen!

Staalborstel

Om echt de zachtere delen van het hout uit het werkstuk te halen, heeft men een zware staalborstel nodig. De belangrijkste parameters zijn hier de dikte van de 'staalharen' (bv. 0,3 mm tot 0,5 mm), de buitenste diameter van de rol, de densiteit van de staalharen (hoe hoger de densiteit, hoe agressiever), de lengte van de haren alsook de rigiditeit van de haren. Let bij de keuze van de staalborstel ook op de kwaliteit van het staal. U opteert het best voor inox, omdat er bij het borstelen minuscule metalen deeltjes in het hout kunnen achterblijven, en die mogen na het beitsen uiteraard geen aanleiding geven tot roestplekjes. De staalharen kunnen ook messinggecoat zijn, wat trouwens een speciaal effect meegeeft aan het werkstuk.
Tot slot wijzen we erop dat het gebruik van een zware staalborstel automatisch sterke vibraties met zich meebrengt. Deze trillingen moeten opgevangen en weggenomen worden d.m.v. een zware machineconstructie.

Dwarsschuuraggregaat

Tegenwoordig wordt een borstelmachine steeds vaker uitgerust met een dwarsschuuraggregaat. Bedoeling is om met een vrij grove korrel het zogenaamde lintzaageffect tot stand te brengen. Deze dwarse strepen zijn momenteel erg populair. Door de zachte houtvezels dwars over het werkstuk uit te trekken, ontstaan er bovendien nog andere, bijkomende effecten, wat in combinatie met specifieke lakken of oliën tot heel bijzondere resultaten kan leiden.
Voor dit aggregaat bestaat er ook een bijzonder, gepatenteerd systeem met gesegmenteerde drukschoenen. Deze segmenten kunnen los van elkaar een specifieke druk uitoefenen op het werkstuk. Door de druk per segment at random te laten variëren, ontstaan er unieke dwarseffecten op het werkstuk.

Lintzaagunit

Sommige fabrikanten bieden ook een echte lintzaagunit aan op de machine. Door te spelen met de diepte en de rotatiesnelheid van deze unit, kan men subtiele tot heel uitgesproken effecten tot stand brengen.

Topunit

Met een topunit bedoelt men een aantal schijven, onderaan uitgerust met staalharen, die ellipsvormige bewegingen over het werkstuk maken. Net zoals bij het dwarsschuuraggregaat geldt ook hier dat er, door het zachte hout eens op een andere manier weg te nemen, andere, soms onverwachte effecten ontstaan.

Synthetische borstel

Nadat u het zachte hout, eventueel stapsgewijs, uitgeborsteld hebt, ziet het werkstukoppervlak er vrij ruw en onafgewerkt uit. Hier en daar blijven uitgebroken houtvezels overeind staan. Daarom is een 'nabehandeling' met zachtere borsteltypes noodzakelijk. Meestal gebeurt dit met een synthetische borstel. De synthetische borstelharen zijn bekleed met een specifieke schuurkorrel (bv. P60). Ook hier kan men variëren in bepaalde parameters: haarlengte, haardikte, densiteit, rigiditeit, type schuurkorrel enzovoort.
Optioneel kan een synthetische borstel ook oscillerend zijn. Of dit al dan niet een zichtbare meerwaarde oplevert, is voer voor discussie: de ene vindt duidelijk van wel; de andere ziet het nut er niet van in.

Planetaire schuurunit

Een planetaire schuurunit bestaat uit diverse schuurschijven die tegelijk een roterende en oscillerende beweging over het werkstuk maken. Ook hier geldt dat een andere manier van inwerken op het werkstuk tot andere optische resultaten leidt.

Lamellenschuurborstel

De lamellenschuurborstel vormt vaak de laatste stap in het borstel- en structureerproces. Deze unit draait in tegenloop, zodat men er zeker van kan zijn dat alle onregelmatigheden weggenomen, en niet gewoon platgedrukt, zijn. Handig is het wanneer men de lamellen afzonderlijk uit de cilinder kan halen, en zo desgewenst vervangen.

VARIËREN IN SNELHEID

De specifieke configuratie van de borstelmachine levert al enorm veel afwerkingsmogelijkheden op. Om echter nog meer keuzes te bekomen, kan men ook de verschillende snelheden in de machine variëren. Dat kan gaan om de doorvoersnelheid van het tapijt, maar ook om de verschillende omloopsnelheden (rpm) van de borstelunits.