WATERONTHARDERS: WAT JE MOET WETEN
Last van leidingwater met veel kalk in jouw regio? Dat merk je als je huid of je toestellen zijn aangetast. Maar hoe bestrijd je die kalkaanslag? Een waterverzachter (ook wel waterontharder of waterontkalker genoemd) kan voor jou de oplossing bieden. Door je water te ontharden of ontkalken, bekom je zachter water dat je extra comfort geeft en dat voorkomt dat je installatie verkalkt. Dat komt de duurzaamheid van je wasmachine of vaatwasser enkel ten goede.
WAAROM EEN ONTHARDER IN HUIS HALEN?
WAT IS EEN WATERONTHARDER?
Met behulp van een waterontharder kan je je water zachter maken, dit wil zeggen dat je het aandeel van calcium en magnesium reduceert om zo ontkalkt, dus 'zachter water', te bekomen. Het zijn calcium en magnesium die immers voor een droge huid en kalkaanslag op je toestellen zorgen.
WAAROM IS HET INTERESSANT?
Door je vaatwasser of je wasmachine op zacht water te laten draaien, zal je geen last hebben van verkalking, waardoor de toestellen langer zullen meegaan. Zeep en waspoeder werken immers beter in onthard water, wat dus voor een properdere afwas en schonere kleren zorgt.
Ook voor je verwarmingsbuizen is een waterontharder goed nieuws. Hard water en kalk maken het verwarmingsproces in je ketel en verwarmingstoestellen moeilijker, waardoor er meer energie moet worden verbruikt dan met zacht water. Je zal dus besparen met een waterontharder.
Je toestellen gaan langer mee met zacht water
SMART toestellen
De nieuwste modellen waterverzachters worden steeds slimmer. Allerlei sensoren maken van je waterontharder ook een ideaal meettoestel voor verbruik, je kan lekken detecteren en alles is gemakkelijk te volgen op je smartphone.
lekdetectie
Bij nieuwere waterontharders heb je vaak de mogelijkheid om te opteren voor een toestel met lekdetectie. Het apparaat merkt wanneer er een abnormaal langdurig waterverbruik is - langer dan de vooringestelde tijd. Normaal zit dat rond de twee uur bij normaal huishoudelijk gebruik. Wanneer die twee uur overschreden wordt, geeft het toestel een alarmmelding. Is de waterverzachter verbonden met wifi, dan wordt een verwittigingsmail verstuurd naar je emailadres.
Een andere vorm van lekdetectie is een detector die op de grond ligt en verbonden is met de waterontharder. Ligt er water op de vloer van je kelder - ongeacht de oorzaak - dan sturen sensoren een signaal naar het toestel. Via mail of via de app krijg je dan een verwittiging.
HANDIGE SNUFJES
Bepaalde toestellen hebben sensoren die aangeven wanneer je het zout moet aanvullen, als er een storing is, een defect etc. Ze meten ook je verbruik en stemmen de spoelbeurten daarop af. Heb je bijvoorbeeld gasten in huis of ga je op vakantie, dan zal de verzachter dus automatisch het aantal spoelbeurten verhogen of verminderen.
Via je smartphone kan je je dagelijks, maandelijks en jaarlijks verbruik analyseren en nagaan waar je nog kan besparen.
Ook een terugspoelfilter kan aan de orde zijn bij jou thuis, omdat die de zanddeeltjes en iets grotere deeltjes uit het aangevoerde water filtert. Op die manier komt er voorgefilterd water binnen in je waterverzachter.
Wie zich er eveneens van wil verzekeren dat het water geen overheersende smaak of nare geur heeft, kan ook een koolstoffilter aan de installatie toevoegen.
HEB IK ER EEN NODIG?

Of een waterontharder absoluut nodig is, hangt af van de regio waar je woont. In de ene gemeente of straat is het leidingwater harder dan in de andere regio. Of een waterontharder een nuttige investering is voor jou, kan je nakijken bij je watermaatschappij.

FRANSE GRADEN
Waterhardheid wordt doorgaans uitgedrukt in Franse graden (fH). Vanaf 25 fH wordt over het algemeen aangeraden om een waterverzachter aan te schaffen:
- tussen de 0 en de 15 fH is zeer zacht tot zacht water;
- 15 tot 30 fH wordt beschouwd als een gemiddelde waterhardheid;
- 30 tot 45 of meer fH is hard tot zeer hard water.
ONTHARDEN MET ZOUT
HOE WERKT HET?
Een waterontharder werkt op basis van ionenuitwisseling. In dit proces houden harsen calcium en magnesium uit het harde water vast, waardoor er geen kalkaanslag meer op je leidingen terechtkomt. Eenmaal de harsen verzadigd zijn, worden ze met een zoutspoeling gereinigd en kunnen ze weer optimaal hun werk doen. Niet alle ontharders werken met zout, er zijn ook alternatieve systemen die magnetisch of met CO2-injectie werken.
MET REGENERATIEZOUT
Traditioneel gezien werkt een ontharder met regeneratiezout of onthardingszout, dat is zout die onder hoge druk wordt samengeperst. Door regeneratiezout te gebruiken voorkom je aankoeking en verstopping in het toestel zelf. Het reinigt de harsen zodat ze hun functie kunnen blijven uitvoeren.
Hoe vaker de harsen moeten worden gereinigd, hoe meer zout er wordt verbruikt, dat is afhankelijk van de waterhardheid in je regio en je verbruik. De reinigingscyclus daarvan wordt door de installateur bepaald.
SOORTEN REGENERATIEZOUT
Ingedampt zout is het meest geschikt. Dat zijn geperste tabletten die hun vorm en hardheid behouden, zodat het water vrij kan circuleren zonder te verslappen. Het gaat hier om opgelost zout uit mijnen dat wordt verdampt.
Daarnaast kan je ook gebruikmaken van zeezout, dat verkregen wordt door zeewater te verdampen. Voor ontharders is er zeezout in kristal- of kogelvorm. Rotszout is een derde optie, het wordt uit de bodem ontgonnen en koekt traditioneel sneller aan dan zeezout of ingedampt zout. Het doet echter wel zijn werk in een waterontharder mits regelmatige reiniging.
Hoewel tabletten vaak de populairste keuze zijn, is er dus geen groot verschil met zoutkristallen. Wel lossen kristallen sneller op en zijn ze beter voor het milieu.
JE WATERONTHARDER ONDERHOUDEN
HARDHEID TESTEN
De waterhardheid wordt reeds getest voor de afstelling van de waterontharder bij installatie, maar tijdens een onderhoud wordt de hardheidstest nogmaals herhaald om zeker te zijn of de machine zijn werk doet, en niet opnieuw moet worden afgesteld.
Daarbij wordt er water uit de kraan opgevangen en getest. Zo nodig, wordt de waterontharder nog bijgesteld om het onthardingsproces te optimaliseren.
TOESTEL ONDERHOUDEN
Op een waterontharder zitten redelijk wat onderdelen die reiniging en smering vergen. Denk aan de injectoren, de kleppen, de filter, ... Eventuele aangekoekte zoutresten worden ook verwijderd. Je kan weten dat je toestel vrij is van zoutresten is als je helder water bekomt – dat wordt eveneens getest na reiniging. De harsen worden ook ontsmet met een chloormiddel.
HOE VAAK?
Hoe vaak het toestel onderhoud nodig heeft, is afhankelijk van je waterverbruik. Bij een normaal waterverbruik (om en bij de 100 l per persoon/dag) is een tweejaarlijks onderhoud ruim voldoende. Is jouw verbruik lager, dan kan je het gerust om de drie jaar laten uitvoeren. Bij een hoger verbruik kan je baat hebben bij een jaarlijks onderhoud.
WAT KAN JE ZELF DOEN?

Het periodieke onderhoud laat je best over aan een vakman. Met een watertester kan je wel zelf de hardheid wat je water testen. Je kan ook nagaan of je zoutverbruik op peil is. Veel pekelwater in het zoutreservoir wijst op een hoog verbruik. Vergelijk je jaarlijks zoutverbruik met je jaarlijks waterverbruik. Is dat hoger dan 1 kg/1.000 l water? Dan moet je een vakman laten langskomen.