Voorgevel Brussels Justitiepaleis na ruim 20 jaar opnieuw vrij van steigers
Eerste restauratiefase van 31,7 miljoen euro bijna volledig afgerond
De restauratie van de voorgevel van het Brusselse Justitiepaleis is zo goed als voltooid. Daarmee verdwijnt een vertrouwd beeld uit de Brusselse skyline: de steigers die sinds het begin van de jaren 2000 voor de hoofdgevel stonden, zijn volledig weggehaald. In september gaat ook de monumentale hoofdtoegang aan het Poelaertplein opnieuw open.
Grootschalige restauratie
De eerste fase van de gevelrestauratie ging in augustus 2023 van start en omvatte de voorgevel aan het Poelaertplein, het peristilium en de erekoer. In totaal werd ongeveer 22.750 m² aangepakt, een oppervlakte die overeenkomt met bijna vijf voetbalvelden.
De natuursteen en decoratieve gevelelementen werden stuk voor stuk gereinigd, gecontroleerd en waar nodig hersteld. Daarbij lag de nadruk op het behoud van de oorspronkelijke materialen en uitstraling. Voor vervangingen werden onder meer stenen uit de originele groeves gebruikt, zoals Comblanchien uit Bourgondië en blauwe hardsteen uit Soignies. Het werk gebeurde grotendeels manueel, al werden voor het frezen van bepaalde stenen ook robots ingezet.
“De restauratie van het Justitiepaleis bracht hoogtechnologische technieken samen met eeuwenoude ambachtelijke kennis.” - Isolde Verhulst (PERSPECTIV)
Ook het schrijnwerk kreeg een grondige restauratiebeurt. In totaal werden 140 ramen en 60 deuren aangepakt. Ongeveer 300 m² enkel glas maakte plaats voor onder meer veiligheids-, anti-inbraak- en isolatieglas. Voor de verwarmde ruimtes werd vacuümglas gebruikt, dat door zijn geringe dikte in de bestaande smalle raamkaders kon worden geïntegreerd.
Van pleisterwerk tot erekoer
In het peristilium werd ongeveer 10.000 m² pleisterwerk hersteld en vernieuwd. Daarnaast werden de grote bronzen toegangsdeur en vier marmeren beelden aan de monumentale trappen gerestaureerd. Ook de zinken en leien daken werden vernieuwd en 3.500 m² natuurstenen vloeren onderging een restauratie.
De erekoer werd eveneens heraangelegd en kreeg een nieuw hekwerk, geïnspireerd op het historische exemplaar dat er vóór de inhuldiging van het Justitiepaleis in 1883 stond. De plaatsing ervan moest niet alleen de uitstraling, maar ook de veiligheid rond het gebouw verbeteren.
BIM stuurt zelfs steenrobots aan
Opvallend is het uitgebreide gebruik van Building Information Modeling (BIM) tijdens de restauratie. Vanaf de schetsfase tot de oplevering werd de voorgevel ingescand en omgezet in digitale 3D-modellen. Zo kon het werfteam nauwkeurig bijhouden welke stenen behouden, hersteld of vervangen moesten worden. Zelfs de robots waarmee stenen werden gefreesd, werden vanuit de BIM-modellen aangestuurd. Het project won hiervoor eind 2024 een Belgian Construction Award in de categorie BIM.
Volgende fase start in 2027
Helemaal klaar is de restauratie van het Justitiepaleis nog niet. In 2027 start de tweede fase, waarbij de gevels van de sokkel van de koepel worden aangepakt. Daarna volgen de gevels aan de De Wynantsstraat en Wolstraat en ten slotte die aan de Minimenstraat. Tegen 2035 zouden alle gevels gerestaureerd moeten zijn.
Voor de eerste restauratiefase trekt de Regie der Gebouwen 31,7 miljoen euro uit, inclusief btw. De werken liepen van augustus 2023 tot augustus 2026.