Controle houthandels: 90% niet conform EU-regels
Slechts één op tien dossiers voldoet aan de Europese verplichtingen
Ter gelegenheid van de Internationale Dag van het Bos op 21 maart stelt de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu de recentste resultaten van de controles op de handel in hout en houtproducten in België voor. In 2025 voldeed 90 % van de behandelde dossiers niet aan de verplichtingen.
Planken, panelen, multiplex, schrijn- en timmerwerk, meubels en zelfs papier ... al het hout en alle houtproducten die de EU binnenkomen en verhandeld worden, moeten aan de Europese houtverordening (EUTR - EU Timber Regulation) voldoen. Daarmee strijdt de EU tegen de handel in illegaal hout.
De inspecteurs van de FOD controleren elk jaar voornamelijk hout en houtproducten die voor het eerst op de Europese markt komen. Uit de cijfers van 2025 blijkt dat dit nog steeds nodig is.
90 % van de behandelde dossiers leidde tot vaststelling van niet-conformiteiten
In 2025 hebben de inspecteurs:
- 80 controles uitgevoerd,
- 74 dossiers behandeld (waarvan er nog verschillende lopen)
- 67 gevallen van niet-conformiteit vastgesteld.
In totaal heeft de FOD 55 processen-verbaal van overtreding en 12 vaststellingsrapporten opgesteld, met een verzoek om corrigerende maatregelen.
Wat zijn de EUTR-verplichtingen?
Hout en houtproducten die voor het eerst op de Europese markt komen, moeten volledig traceerbaar zijn: het moet duidelijk zijn waar het hout vandaan komt, welke soorten werden gebruikt en hoe de volledige handelsketen is opgebouwd. Tegelijk moeten deze producten vergezeld gaan van een risicobeoordeling die aantoont dat maatregelen zijn genomen om het risico op illegaal hout te beperken, bijvoorbeeld via plaatsbezoeken, bijkomende documentatie of laboanalyses van stalen om herkomst en houtsoorten te bevestigen.
Ook hout en houtproducten die daarna binnen de EU verder worden verhandeld, moeten op elk moment transparant blijven. Bij elke verkoopstap moet kunnen worden aangetoond van welke leverancier het hout afkomstig is en aan welke andere handelaars het werd doorgeleverd, zodat de producten traceerbaar blijven in de hele keten.
Bij de controles die de inspecteurs uitvoeren, moeten handelaars steeds al deze documentatie kunnen voorleggen.
Gerichte risicoanalyses: meer staalnames bij houtinspecties
De controles van de Federale Milieu-Inspectie richten zich voornamelijk op hout en houtproducten die voor het eerst op de Europese markt komen. Om een specifieke zending te selecteren, voeren de inspecteurs van de FOD eerst een risicoanalyse uit op basis van douanegegevens. Vervolgens gaan ze naar de bedrijven om aanvullende controles uit te voeren of stalen te nemen. Deze worden in het laboratorium geanalyseerd om de herkomst van het hout te bepalen of de gebruikte soorten te identificeren. Voor deze analyses werkt de FOD samen met ENFORCE, het expertisecentrum voor houtonderzoek van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika.
Sinds 2024 hebben de controles niet uitsluitend betrekking op stukken hout, maar ook op meubels die zijn vervaardigd uit verschillende houtsoorten of uit papier. Om de houtsoorten te bepalen die in deze sterk bewerkte producten zijn gebruikt, is het noodzakelijk om stalen te nemen. Fouten in de aangiften hebben dan ook voornamelijk betrekking op dit soort van producten.
Wat de organisatie van de controles betreft, voegde Jean-Luc Crucke, federaal minister van Leefmilieu, hieraan toe: “De resultaten van de inspecties tonen duidelijk het belang aan van een strenge controle op de herkomst van het hout en onderstrepen de relevantie van het nieuwe actieplan voor inspectie, dat begin dit jaar werd gelanceerd. Dit plan is gericht op strengere controles, meer steekproeven en een gerichte risicobeoordeling. Op die manier wordt voorkomen dat producten die bijdragen aan ontbossing of het verlies van biodiversiteit op de markt terechtkomen. Zo worden ook de economie en de bedrijven beschermd die zich wel aan de regels houden.”
Ondernemingen beter informeren over hun verplichtingen
Hoewel de verordening al sinds 2013 van kracht is, stellen experten en inspecteurs vast dat veel bedrijven nog steeds slecht op de hoogte zijn van hun verplichtingen, vooral in de meubel- en papiersector.
De FOD Volksgezondheid zal binnenkort verschillende communicatieacties lanceren die gericht zijn op marktdeelnemers die actief zijn in de sectoren hout en houtproducten. Deze acties zijn des te noodzakelijker omdat de wettelijke verplichtingen voor deze professionals zullen worden aangescherpt met de inwerkingtreding van de EUDR-verordening over ontbossing.
Deze nieuwe verordening vereist dat hout en houtproducten vrij zijn van ontbossing, geen schade toebrengen aan bossen en afkomstig zijn van legale productie. Hiervoor zal worden gesteund op de geolokalisatie van percelen, verifieerbare gegevens en een voortdurende risicobeoordeling. Om de consument producten zonder ontbossing te garanderen, zal de EUDR zich ook richten op soja, koffie, cacao, rundvee, rubber en palmolie. Deze verordening wordt geleidelijk ingevoerd en treedt op 30 december 2026 in werking voor bepaalde categorieën van bedrijven. Eind 2029 zal zij de EUTR-verordening volledig vervangen.
Meer informatie over de EUTR- en EUDR-verordeningen.
